Print 
ประตูอยู่ที่ไหน
 
บ้านธัมมะ
วันที่  6 พ.ค. 2552
หมายเลข  12245
อ่าน  1,929

  การเจริญสติปัฏฐานมี ๔ คือ กายานุปัสสนาสติปัฏฐาน เวทนานุ-ปัสสนาสติปัฏฐาน  จิตตานุปัสสนาสติปัฏฐาน  ธัมมานุปัสสนาสติปัฏฐาน   สติปัฏฐานทั้ง ๔ นี้ท่านอรรถกถาจารย์ อุปมาเหมือนประตูเมืองทั้ง ๔ ถ้าใครเข้าประตูใดประตูหนึ่ง ไม่ว่าจะเป็นประตูทิศตะวันออก ทิศตะวันตก ทิศเหนือ ทิศใต้ ก็เข้าไปจนถึงกลางเมืองได้เหมือนกัน  เพราะฉะนั้น ทุกวันนี้ก็มีอาจารย์หลายต่อหลายคนที่ว่าไม่จำเป็นต้องเจริญสติปัฏฐานทั้ง ๔ เอาแค่กายานุปัสสนาสติปัฏฐานเพียงอย่างเดียวพอ  เพราะอรรถกถาท่านแก้ไว้ว่า เข้าประตูใดประตูหนึ่งก็ถึงกลางใจเมืองเหมือนกัน กายานุปัสสนาสติปัฏฐานนี้เจริญอย่างเดียวจะถึงพระนิพพานไหมครับ

การเจริญปัญญาเป็นเรื่องละเอียดมาก  ไม่ใช่ว่าผู้หนึ่งผู้ใดอ่านอรรถกาแล้วปฏิบัติได้  ประตูอยู่ที่ไหน  ถ้ายังไม่ทราบเลยว่าประตูอยู่ที่ไหนแล้วจะเข้าประตูไหน

ประตู ก็คือ กาย เวทนา จิต ธรรม นั่นเอง

เมื่อประตูคือ กาย เวทนา จิต ธรรม   แล้วรู้อะไรที่กาย  ซึ่งจะต้อง   พิจารณาโดยละเอียดจริงๆ สภาพธรรมทั้งหลายไม่ว่าจะเป็นขันธ์ อายตนะ ธาตุ  อริยสัจจ์  ก็ไม่ใช่ สัตว์ บุคคล ตัวตน เพราะเป็นนามธรรม คือสภาพรู้ ๑  และเป็นรูปธรรมคือ ไม่ใช่สภาพรู้ ๑  การเข้าใจเช่นนี้ไม่ใช่การประจักษ์แจ้งลักษณะที่ไม่ใช่ตัวตนของนามธรรมและรูปธรรม  ในขั้นการฟังนั้นไม่สงสัยเลยว่ารูปธรรมมีจริงรูปเกิดขึ้นปรากฏทางตาเป็นสีสันต่างๆ เสียงเป็นรูปที่ปรากฏทางหู  กลิ่นเป็นรูปที่ปรากฏทางจมูก  รสเป็นรูปที่ปรากฏทางลิ้น เป็นต้น  และนามธรรมก็มีจริงเกิดขึ้นรู้อารมณ์ต่างๆ โดยขั้นการฟังนั้นเข้าใจได้ถูกต้อง  แต่การที่ปัญญาจะรู้ลักษณะนามธรรมที่เป็นสภาพรู้ เป็นธาตุรู้ เป็นอาการรู้นั้น  จะรู้ได้อย่างไรถ้าไม่ระลึกรู้   ฉะนั้น การเจริญกายานุปัสสนาสติปัฏฐานอย่างเดียว จะทำให้รู้ลักษณะของนามธรรมได้หรือ?   ผู้ที่อบรมเจริญปัญญา สติระลึกรู้ลักษณะของสภาพรู้ในขณะที่กำลังเห็น  พิจารณาศึกษารู้ว่าเป็นเพียงสภาพรู้อย่างหนึ่ง ขณะได้ยินก็ระลึกได้พิจารณาเข้าใจลักษณะของนามธรรมที่ได้ยิน     เพื่อที่จะรู้จริงๆ ว่าขณะนั้นเป็นสภาพรู้เสียง  เมื่ออบรมเจริญสติ ศึกษา พิจารณาเข้าใจและรู้ลักษณะของนามธรรมทางตา ทางหูฯลฯ บ่อยๆ เนืองๆ   ปัญญาก็จะรู้ได้ว่ายังมีนามธรรมอื่นๆ อีกที่จะต้องระลึกรู้ จนกว่าลักษณะของนามธรรมซึ่งเป็นสภาพรู้หรืออาการรู้นั้นจะปรากฏจริงๆ  ให้ประจักษ์แจ้งว่าเป็นแต่เพียงธาตุรู้ อาการรู้ ซึ่งไม่ใช่ สัตว์บุคคล ตัวตน  ถ้าผู้ใดจะระลึกเพียงลักษณะของนามธรรมที่ได้ยิน แต่ไม่ระลึกรู้ลักษณะของนามธรรมที่กำลังเห็นเลย มีความตั้งใจพากเพียรที่จะรู้เพียงลักษณะของนามธรรมที่ได้ยินเสียงเท่านั้น  จะเข้าใจลักษณะของสภาพธรรมที่เป็นธาตุรู้จริงๆ ในขณะที่เห็นได้ไหม ?  ......พิสูจน์ได้ด้วยตนเองว่าไม่เป็นเช่นนั้นเลย                  
      ฉะนั้น การอบรมเจริญปัญญา โดยสติระลึกรู้พิจารณาศึกษาเข้าใจลักษณะของนามธรรมทั้งทางตา  ทางหู  ทางจมูก  ทางลิ้น  ทางกาย  ทางใจ ก็เพื่อที่ประจักษ์แจ้งลักษณะของสภาพธรรมซึ่งเป็นธาตุรู้ จนหมดสงสัยจริงๆ เมื่อสติเกิดและปัญญาพิจารณารู้ลักษณะของนามธรรมทั้งทางตา หู  จมูก  ลิ้น  กายใจโดยทั่วแล้ว  ก็ละคลายความสงสัยในลักษณะของนามธาตุ ซึ่งเป็นธาตุรู้ไปทีละเล็กละน้อย  จนกว่าปัญญาความรู้ชัดลักษณะของสภาพธรรมจะเพิ่มขึ้นๆ เป็นลำดับ   แต่ถ้าผู้ใดต้องการรู้เพียงนามเดียวเท่านั้น  ก็แสดงว่ายังต้องมีความไม่รู้และความสงสัยในลักษณะของนามธรรมอื่นๆ                
     ด้วยเหตุนี้ การที่จะขจัดความสงสัยความไม่รู้ในลักษณะของธาตุรู้นั้น  จึงเป็นไปไม่ได้ที่จะรู้เพียงลักษณะของนามธรรมเดียว  เพราะถ้ารู้เพียงนามธรรมเดียวเท่านั้นจริง ๆ ก็แสดงว่าไม่รู้สภาพธรรมอื่นแน่ๆ 

ดาวน์โหลดหนังสือ   -->  ปรมัตถธรรมสังเขป


  ความคิดเห็นที่ 1  
 
suwit02
วันที่ 6 พ.ค. 2552 16:32 น.

สาธุ

 
  ความคิดเห็นที่ 2  
 
toangsg
วันที่ 27 ต.ค. 2552 14:10 น.

ขออนุโมทนา

 
  ความคิดเห็นที่ 3  
 
รษิพร
วันที่ 5 พ.ย. 2553 12:29 น.

กราบอนุโมทนาค่ะ

 
  ความคิดเห็นที่ 4  
 
pamali
วันที่ 18 พ.ย. 2553 22:38 น.

กราบท่านอจ.และอนุโมทนาในกุศลจิตของทุกๆท่านค่ะ

 
  ความคิดเห็นที่ 5  
 
naruemolk
วันที่ 4 ม.ค. 2554 15:35 น.
ขอกราบขอบพระคุณท่านอาจารย์ที่เมตตาให้ความรู้ในทุก ๆ ขณะค่ะ
 
  ความคิดเห็นที่ 6  
 
นกขมิ้น
วันที่ 5 ม.ค. 2554 13:23 น.
สาธุๆๆๆ
 
  ความคิดเห็นที่ 7  
 
Thita
วันที่ 15 ก.ย. 2555 13:45 น.

สาธุ

ขออนุโมทนาค่ะ

 
  ความคิดเห็นที่ 8  
 
peem
วันที่ 2 ก.พ. 2558 16:27 น.

ขอบพระคุณ และขออนุโมทนาค่ะ

 
  ความคิดเห็นที่ 9  
 
ms.pimpaka
ms.pimpaka
วันที่ 21 มี.ค. 2558 14:31 น.

ขอบพระคุณ และขออนุโมทนาค่ะ

 
  ความคิดเห็นที่ 10  
 
peem
วันที่ 12 ธ.ค. 2558 08:50 น.

ขออนุโมทนาอีกครั้งค่ะ

 
  ความคิดเห็นที่ 11  
 
doungjai
วันที่ 11 เม.ย. 2560 21:53 น.

ขอบพระคุณ และขออนุโมทนาค่ะ 

 
  ความคิดเห็นที่ 12  
 
วิริยะ
วันที่ 19 เม.ย. 2561 10:54 น.

ขอบพระคุณ และขออนุโมทนาค่ะ 

 
เขียนความคิดเห็น กรุณาล็อกอินเข้าสู่ระบบ