Loading...

ศิล สมาธิ ปัญญา มรรค
nano16233
วันที่ 20 ก.ย. 2555 07:45
อ่าน 397

มีควรสงสัยว่า สมาธิ หมายถึง อะไร ในมรรค หมายถึงมีสมาธิกับอะไรครับ

สาธุ สาธุ

 



ความคิดเห็นที่ 1
 
paderm
วันที่ 20 ก.ย. 2555 19:19

ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

       สมาธิเป็นสภาพธรรมที่ตั้งมั่นในอารมณ์ ซึ่งได้แก่ เอกัคคตาเจตสิกที่เกิดกับจิต

ทุกดวง    เมื่อจิตฝักใฝ่มีอารมณ์ใดอารมณ์หนึ่งนานๆ ลักษณะของเอกัคคตาเจตสิกก็

ปรากฏเป็นสมาธิ  คือ     ตั้งมั่นแน่วแน่อยู่ที่อารมณ์ใดอารมณ์หนึ่ง  เพียงอารมณ์เดียว  

เอกัคคตาเจตสิกที่เกิดกับอกุศลจิตเป็นมิจฉาสมาธิเอกัคคตาเจตสิกที่เกิดกับกุศลจิต

เป็นสัมมาสมาธิ   การทำสมาธิให้จิตจดจ่อที่อารมณ์ใดอารมณ์หนึ่งนาน ๆ นั้น เมื่อไม่

ประกอบด้วยปัญญา  ก็เป็นมิจฉาสมาธิ  เพราะขณะนั้นเป็นความพอใจที่จะให้จิตตั้งมั่น

แน่วแน่อยู่ที่อารมณ์เดียว  

  ส่วนสมาธิในมรรค ก็ต้องเข้าใจคำว่า มรรคก่อนครับ มรรค หมายถึงทาง ซึ่งก็มีทั้ง

ทางที่ถูก เรียกว่า สัมมามรรค อันเป็นทางที่จะนำไปสู่การดับกิเลส และ ทางที่ผิดที่

เป็น มิจฉามรรค ไม่ใช่ทางที่จะนำไปสู่การดับกิเลส เพราะฉะนั้น เมืjvกล่าวถึง สมาธิ

ในมรรค ก็จะต้องมี สมาธิในมรรคทั้งที่ถูก(สัมมามรรค)ที่เป็นสัมมาสมาธิ และ มรรคที่

ผิด(มิจฉามรรค)ที่เป็นมิจฉาสมาธิ

   ซึ่่งจะขอกล่าวถึง สมาธิในมิจฉามรรคก่อน ครับ ว่า คือ สมาธิ หรือ เอกัคคตาเจตสิก

เกิดกับจิตทุกประเภท ซึ่ง เอกัคคตาเจตสิก ทำกิจหน้าที่ตั้งมั่นอารมณั้น เพราะฉะนั้น

ขณะใดที่เกิดอกุศลจิต ขณะนั้นจะต้องมีสมาธิ ที่เป็นสมาธิชั่วขณะ คือ ขณิกสมาธิ แต่

เป็นมิจฉาสมาธิ เพราะ เป็นไปในอกุศลครับ ซึ่ง ก็มีสมาธิอยู่เป็นปกติในชีวิตประจำวัน

ที่เป็น สมาธิที่เป็นไปในอกุศล ครับ

  ส่วน สมาธิในองค์มรรค คือ สัมมาสมาธิ  สัมาสมาธิจะเกิดพร้อมกับ องค์อื่นๆ อย่าง

น้อย 5 องค์ คือ สัมมาทิฏฐิ สัมมาสังกัปปะ สัมมาวายามะ และสัมมาสติ   ซึ่ง ขณะที่

สติปัฏฐานเกิดรู้ความจริงของสภาพะรรมในขณะนี้ ขณะนั้น มีองค์ 5 ตามที่กล่าวมา

และ มีสัมมสมาธิด้วย   เพราะ มีเอกัคคตาเจตสิก   เกิดกับจิตทีเป็นกุศลประกอบด้วย

ปัญญา ที่กำลังรู้ความจริงของสภาพธรรมที่กำลังมีในขณะนี้ ครับ มีความตั้งมั่นชั่ว

ขณะที่ระลึกรู้ความจริงของสภาพธรรมในขณะนั้น ดังนั้น จึงไม่่ได้หมายความว่า

เมื่อพูดถึงสัมมาสมาธิ จะต้อง เป็นขั้นฌาน เท่านั้น เพราะ ในความเป็นจริง ขณะที่

ได้ฌาน เป็นสัมมาสมาธิด้วย แต่ ไม่จำเป็นจะต้องเป็นสัมมาสมาธิในอริยมรรคที่เป็น

หนทางการดับกิเลส เพราะ การเจริญสมถภาวนา จนได้ฌาน แต่ไม่มีปัญญาที่เป็น

การเจริญวิปัสสนา ก็ไม่ใช่ สัมมามรรค คือ หนทางการดับกิเลส ครับ

     ดังนั้น สมาธิใน สัมมามรรคที่เป็นหนทางการดับกิเลส จึงเป็นสมาธิชั่วขณะ ที่รู้

ความจริงของสภาพธรรม ที่เป็นการเจริญสติปัฏฐาน รวมทั้ง สมาธิที่มีกำลัง ที่ได้

ฌาน เกิดพร้อมกับปัญญาที่ละดับกิเลส เป็นมรรคจิต เป็น สัมมาสมาธิในระดับนั้น

ได้ ครับ แต่ไม่ได้จำเป็นว่า เมื่อจะเจริญวิปัสสนา สัมมามรรค จะต้องงเจริญสมาธิ

ให้ได้ฌาน  เพราะ ผุ้ที่ไม่ได้ฌานแล้วบรรลุธรรมก็มี เพราะ สัมมาสมาธิ ก็หมายถึง

สมาธิชั่วขณะ ขณิกสมาธิ ที่ไมได้ฌาน แต่ เป็นสมาธิที่ตั้งมั่นชั่วขณะที่รู้ความจริง

ของสภาพธรรมในขณะนั้น ครับ ขออนุโมทนาที่ร่วมสนทนา

 
  

ความคิดเห็นที่ 2
 
khampan.a
วันที่ 21 ก.ย. 2555 12:38

ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

   ธรรมเป็นเรื่องที่ละเอียดลึกซึ้งอย่างยิ่ง ต้องฟัง     ต้องศึกษาด้วยความละเอียดรอบ

คอบเท่านั้น ถึงจะเข้าใจ แม้แต่ในเรื่องของสมาธิก็เช่นเดียวกัน   มีผู้เข้าใจผิดกันมาก

ไม่ตรงตามพระธรรมคำสอนที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดง    ถ้าไม่ฟังพระธรรมเลย

แล้วไปทำอะไร ด้วยความไม่รู้ นั่น ไม่ใช่สัมมาสมาธิ แต่เป็นมิจฉาสมาธิ เป็นหนทางที่

ผิด ไม่ได้เป็นไปเพื่อความเจริญขึ้นของกุศลธรรมและปัญญา เมื่อกล่าวถึงสมาธิแล้ว

ความเป็นจริงของธรรมไม่เคยเปลี่ยน เป็นสภาพธรรมที่ตั้งมั่นในสิ่งที่จิตรู้ เกิดกับกุศล

จิตก็ได้ อกุศลจิต ก็ได้ ขึ้นอยู่กับว่าจิตในขณะนั้นเป็นอะไร? แต่ที่จะเป็นสัมมาสมาธิ

ซึ่งเป็นความตั้งมั่นชอบ และเป็นสัมมามรรค นั้น    ต้องเป็นไปกับด้วยการอบรมเจริญ

ปัญญารู้สภาพธรรมตามความเป็นจริง     ในขณะนั้น สมาธิตั้งมั่นในอารมณ์ที่สติระลึก

และปัญญารู้ตามความเป็นจริง ครับ

...ขออนุโมทนาในกุศลจิตของทุก ๆ ท่านครับ....

 
  

ความคิดเห็นที่ 3
 
wannee.s
วันที่ 21 ก.ย. 2555 13:45

มรรคมี  2  อย่าง    สัมมามรรค   มิจฉามรรค    สมาธิก็มี  2  อย่างเหมือนกัน   คือ

สัมมาสมาธิ   และ  มิจฉาสมาธิ     ถ้าเป็นสัมมาสมาธิก็สัมปยุตกับสัมมาทิฏฐิ  ค่ะ

 
  

ความคิดเห็นที่ 4
 
jaturong
วันที่ 21 ก.ย. 2555 14:22

ขอบคุณ และขออนุโมทนาครับ

 
  

ความคิดเห็นที่ 5
 
เซจาน้อย
วันที่ 21 ก.ย. 2555 19:44

ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

ขอบพระคุณ และขออนุโมทนาในกุศลจิตของอ.ผเดิม อ.คำปั่นและทุกๆท่านครับ

 
  

กรุณา login
กรุณา login เข้าสู่ระบบ ... คลิกที่นี่