อานาปานสติ เป็น เรื่อง สำคัญมากที่สุด ขอ ให้ ท่าน แสดง ความคิดเห็น สั้นๆพอดี ครับ
ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น
อานาปานสติคืออะไร
อานาปานสติ คือ สติที่ระลึกรู้เป็นไปในลมหายใจ ซึ่งก็ต้องเป็นผู้ละเอียดว่า ไม่ใช่มี
แต่สติเท่านั้น แต่ต้องมีปัญญาด้วย ซึ่ง อนาปานสติ มีทั้งที่เป็นใน สมถภาวนา และ
วิปัสสนาภาวนา
อานาปานสติ มีประโยชน์อย่างไร
ถ้าอบรมถูก ด้วยความเข้าใจถูก หากอบรมโดยนัย สมถภาวนา ก็ถึงฌานขั้นสูงสุด
แต่ไม่สามารถดับกิเลสได้ แต่ถ้าอบรมโดยนัย วิปัสสนา ย่อมถึงการดับกิเลส เป็นพระ
อรหันต์ได้ครับ
ทำอย่างไร
ก็ต้องเข้าใจเบื้องต้น ว่าใครทำ เรา หรือ ธรรม หากไม่มีความเข้าใจเบื้องต้น แม้แต่
คำว่า ธรรมคืออะไรให้ถูกต้อง ไม่ต้องกล่าวถึงอานาปานสติ แม้แต่การเจริญสติปัฏฐาน
ทีเป็นปกติในชีวิตประจำวัน ก็ไม่สามารถเกิดขึ้นได้เลย ดังนั้นจึงไม่ใช่เรื่องที่จะทำ แต่
เป็นเรื่องที่จะค่อยๆเข้าใจ ซึ่งในพระไตรปิฎก แสดงถึงเรื่องอานาปานสติ ว่าเป็นอารมณ์
ของมหาบุรุษ คือ ผู้ที่ปัญญามาก สะสมบารมีมามาก จึงจะอบรม อานาปานสติได้ เพราะ
อานาปานสติ เป็นอารมณ์ที่ละเอียดลึกซึ้งอย่างยิ่ง หากอยากจะทำ ก็ไม่มีทางถึง เพราะ
ด้วยความต้องการ ไม่ใช่ด้วยความเข้าใจครับ
ขณะนี้ กำลังหายใจ แต่ไม่รู้เลยว่ากำลังหายใจอยู่ และหากบอกว่ารู้ไหมที่กำลัง
หายใจขณะนี้ ก็ตอบได้ ว่ากำลังหายใจ แต่การรู้ว่ากำลังหายใจอยู่ ไม่ใช่เป็นการเจริญ
วิปัสสนา ที่เป็น อานาปานสติเลยครับ ซึ่ง การเจริญวิปัสสนา ต้องมี สภาพธรรมที่มี
จริง เป็นอารมณ์ให้สติและปัญญารู้ นั่นคือ ขณะที่หายใจ มีอะไรปรากฎที่กำลังหายใจ
ขณะที่มีลมกระทบ ก็มี เย็น ร้อน เป็นต้น สภาพธรรมเหล่านี้มีจริง ก็รู้ความเป็นธรรม
ไม่ใช่เรา ขณะที่หายใจ เช่น เย็นก็เป็นธรรมไม่ใช่เรา ขณะที่สติและปัญญาเกิดในขณะ
นั้นครับ ทีละขณะ แต่ละสภาพธรรมครับ
เรื่องที่สำคัญที่สุด คือ ความเข้าใจถูก นั่นคือ ปัญญา ซึ่งปัญญาจะเจริญได้ ก็ต้อง
เริ่มจากปัญญาขั้นการฟัง ศึกษาพระธรรมให้เข้าใจ เป็นเบื้องต้น เพราะเมื่อมีความเข้าใจ
เบื้องต้น ก็สามารถทำให้เข้าใจในคำแต่ละคำ และหนทางปฏิบัติที่ถูกต้อง แม้แต่เรื่อง
ของ อานาปานสติ ครับ ขออนุโมทนา
อนุโมทนาคำตอบของอาจารย์ยิ่งครับ หมายเหตุ.- การปฏิบัติ เพื่อรู้ธรรมนั้น เราจะ
ขาดความเข้าใจถูกหรือปัญญาไม่ได้เลยครับ และก็คำว่า "ปัญญา" เป็นของสั่งสม
เพราะละเอียดยิ่งเกินกว่าที่เราคิดนัก ฯ
ขอบคุณ และขออนุโมทนาครับ
ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น อานาปานสติ เป็นสติที่มีลมหายใจเป็นอารมณ์ เป็นได้ทั้งสมถภาวนาและ วิปัสสนา ภาวนา ซึ่งจะขาดปัญญาไม่ได้เลยทั้งสมถภาวนาและวิปัสสนา แต่ผลต่างกัน เพราะสมถภาวนา เพียงระงับกิเลสด้วยการข่มไว้เท่านั้น ไม่สามารถดับกิเลสใด ๆ ได้เลย แต่ถ้าเป็นวิปัสสนาหรือสติปัฏฐาน แล้ว สามารถทำให้รู้แจ้งสภาพธรรมตามความเป็นจริง ดับกิเลสได้ตามลำดับขั้น สูงสุด คือ ถึงความเป็นพระอรหันต์ดับกิเลสทั้งปวงได้อย่างหมดสิ้น เรื่องเจริญสติปัฏฐาน เป็นเรื่องของปัญญาที่เข้าใจสภาพธรรมที่กำลังปรากฏตามความเป็นจริง สติเกิดขึ้นระลึกและปัญญารู้ตรงลักษณะของสภาพธรรมในขณะนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงสติปัฏฐานไว้ ๔ ประการ ไม่ใช่เพียงประการเดียวเท่านั้นการเจริญสติปัฏฐานไม่ใช่เรื่องง่ายเลย แต่ว่าเป็นเรื่องที่จะต้องอาศัยการฟังในสิ่งที่มีจริงเนือง ๆ บ่อย ๆ พิจารณาเหตุผลแล้วก็เจริญเหตุให้สมควรแก่ผลด้วย ข้อสำคัญประการหนึ่ง ก็คือ จะต้องไม่เข้าใจผิดว่าเป็นสติปัฏฐานเฉพาะบางสิ่งบางประการ หรือ เลือกเจาะจงเฉพาะบางนามธรรม บางรูปธรรม แต่ต้องเข้าใจให้ถูกต้องตามความเป็นจริงว่าทุกอย่างที่เป็นจริง ไม่ว่าจะเป็นทางตา ทางหู ทางจมูก ทางลิ้นทางกายทางใจ นั้น เป็นสติปัฏฐานทั้งสิ้น เพราะเป็นที่ตั้งให้สติสัมปชัญญะเกิดขึ้นระลึกรู้ตามความเป็นจริงได้ ลมหายใจ ก็เป็นหนึ่งในนั้น ด้วย เพราะลมหายใจเป็นส่วนหนึ่งของกาย เป็นสภาพที่ปรุงแต่งกาย และเคยยึดถือว่าเป็นลมหายใจของเรา เป็นเราหายใจ แต่ขณะที่สติปัฏฐานเกิดขึ้น รู้ลักษณะ ของสิ่งที่กำลังปรากฏคือ ธาตุดิน ธาตุไฟ หรือธาตุลมเริ่มที่จะเข้าใจว่าเป็นสภาพธรรมอย่างหนึ่งซึ่งมีลักษณะอย่างนั้นเอง คือ เป็นธาตุที่ไม่รู้อารมณ์(คือเป็นรูปธรรม) เป็นการถ่ายถอนความเข้าใจผิดที่เคยยึดถือว่า เป็นเราที่หายใจ หรือเป็นลมหายใจของเรา ทั้งนี้ แล้วแต่ว่าสติจะระลึกรู้ลักษณะใด โดยไม่จำกัดและไม่เจาะจง เพราะเป็นอนัตตาไม่อยู่ในอำนาจบังคับบัญชาของใครทั้งสิ้น ครับ ...ขออนุโมทนาในกุศลจิตของทุก ๆ ท่านครับ...
ขอบคุณ และขออนุโมทนาในกุศลจิของทุกท่านค่ะ
อานาปานสติ เป็นอารมณ์ของพระพุทธเจ้า และ มหาสาวก ปุถุชนเจริญอานาปานสติ
ได้ยากมาก ถ้าเจริญอานาปานสติผิด สังสารวัฏฏ์ที่ยาวอยู่แล้ว ก็ยิ่งยาวออกไปอีกนับ
ชาติไม่ได้ ควรเริ่มต้นที่ความเข้าใจถูกก่อน คือ การศึกษาแนวทางเจริญสติปัฏฐานค่ะ
เรียนถาม
ขอเรียนถามความเห็นที่ 7ค่ะว่า ทำไมจึงกล่าวว่า ถ้าเจริญอานาปานสติผิด สังสารวัฏ
ที่ยาวอยู่แล้ว ก็ยิ่งยาวออกไปอีกนับชาติไม่ได้ ขอความกรุณาขยายความด้วยค่ะ ดิฉัน
ไม่ให้ลูกไปนั่งสมาธิดูลมหายใจ ไม่ให้ไปเดินจงกรม และได้รับคำถามจากคนรอบข้าง
ว่า ทำไม ดิฉันตอบได้เพียงว่า นี่ไม่ใช่หนทางที่ถูก คนรอบข้างบอกว่า เด็กยังไม่
สามารถเข้าใจพระธรรมที่ดิฉันศึกษาได้หรอก ยังไงก็ให้เริ่มจากพิ้นๆ เช่นนี้ไปก่อน ฟัง
แล้วกลุ้มใจจริงๆค่ะ กลุ้มเพราะว่า อธิบายให้คนเข้าใจไม่ได้ และตัวเองก็ไม่ได้เข้าใจ
ในระดับแจ่มแจ้ง ทราบเพียงว่า ถ้ามีตัวตนไปกระทำนั่งเพ่ง นั่งจ้อง สิ่งนี้ก็ไม่ถูกเสีย
แล้ว ถ้าจะให้เหตุผลว่า เราเป็นปุถุชน ไม่ใช่มหาบุรุษ จึงไม่ควรทำอานาปานสติ
เช่นนี้ ไม่ทราบว่าจะเพียงพอมั้ยคะ ขอทราบความเห็นค่ะ ขอบพระคุณอย่างสูง
เรียนความเห็นที่ 9 ครับ
การกระทำอะไรก็ตาม หากไม่ศึกษาให้เข้าใจก่อน เป็นเบื้องต้น ทำตามที่คนอื่นบอก
โดยที่ไม่รู้ว่าทำไมต้องทำ และทำ ทำไม ก็จะไม่เป็นปัญญาของตนเอง เมื่อไม่ใช่
ปัญญาทำด้วยความไม่รู้ ก็จะทำให้ปฏฺบัติในหนทางที่ผิด สังสารวัฏฏ์ก็ยืดยาวออกไป
ไม่มีที่สิ้นสุด ซึ่ง อานาปานสติ เป็นอารมณ์ที่ละเอียด ของมหาบุรุษ ผู้มีปัญญามาก
ดังนั้น เรายังไม่เข้าใจ แม้แต่คำว่า ธรรม คือ อะไร ก็ไม่มีทางที่จะถึงการดับกิเลสได้ครับ