จักขุปสาทรูป

สุ.       รูป คือ ธาตุดิน น้ำ ไฟ ลม เป็นมหาภูตรูป เป็นรูปใหญ่ แต่เมื่อธาตุดิน น้ำ ไฟ ลม

เกิดขึ้นแล้ว ก็มีรูปอีก ๔ รูปเกิดร่วมด้วย คือ สี กลิ่น รส โอชา

          นี่คือพื้นฐานทั่วๆไปที่จะเข้าใจว่า  รูปที่เราเข้าใจว่า  เป็นรูปใหญ่มาก  แท้ที่จริงก็

เป็นกลุ่มของรูปที่เล็กที่สุด  ภาษาบาลีใช้คำว่า  “กลาป”  เล็กจนแยกอีกไม่ได้แล้ว ต้อง

มี ๘ รูป แล้วก็มีอากาศธาตุแทรกแต่ละกลาป    ทำให้รูปใหญ่ๆที่เราคิด   สามารถกระจัด

กระจายแตกย่อยออกได้  เพราะเหตุว่ามีอากาศธาตุแทรกคั่นอยู่  แต่ถึงแม้ว่าเป็นรูป รูปก็

มีสมุฏฐานที่ต่างกัน คือ   บางกลุ่มหรือบางกลาปเกิดจากกรรมเป็นสมุฏฐาน  อย่างอื่นไม่

สามารถทำให้เกิดรูปนั้น  ได้เลยนอกจากกรรม เช่น    จักขุปสาทรูป     แต่เมื่อเกิดต้องมี

มหาภูตรูป ๔ รวมอยู่ด้วย แล้วรูปใดก็ตามที่เกิดจากกรรม จะต่างจากรูปอื่น  เพราะเหตุว่า

มีชีวิตินทรียรูปอีกรูปหนึ่งเกิดร่วมด้วย   ทุกกลาปที่เป็นรูปที่เกิดจากกรรม   และยังมีจักขุ

ปสาท เพราะฉะนั้นในกลุ่มนั้นมี ๑๐ รูป เพิ่มอีก ๒ รูป เมื่อเป็นรูปที่เกิดจากกรรม

          นี่คือกล่าวถึงสมุฏฐานต่างๆ