อกุศลธรรม ๙ กอง -- โอฆะ ๔ - โยคะ ๔ - คันถะ ๔

      สำหรับอกุศลธรรมประเภทต่อไป  ก็องค์ธรรมเดียวกับอาสวะ แต่เป็น โอฆะ  ได้แก่  สภาพธรรมเหล่านี้เมื่อเกิดขึ้นแต่ละครั้ง  ก็เป็นเหมือนห้วงน้ำที่ ทำให้สัตว์จมในวัฏฏะ  ไม่สามารถพันไปได้   และสำหรับอกุศลธรรมประเภท ต่อไป คือ โยคะ ๔   ได้แก่  โลภเจตสิก  ทิฏฐิเจตสิก  โมหเจตสิก   ซึ่งก็เป็น เครื่องตรึง  เครื่องประกอบสัตว์ไว้  ไม่ให้พ้นไปจากวัฏฏะ   และอกุศลธรรมที่ เป็นคันถะ

     สำหรับโลภเจตสิก ทิฏฐิเจตสิก โมหเจตสิก ก็เป็นทั้งอาสวะ เป็นทั้งโอฆะ เป็นทั้งโยคะ ทั้ง ๓ ประเภท ก็แสดงให้เห็นว่า มีอยู่เป็นประจำทีเดียว 

     สำหรับอกุศลธรรมประเภทต่อไป  ก็เพิ่มอกุศลธรรมประเภทอื่นขึ้นอีก คือ ในคันถะ ๔ ได้แก่ อภิชฌากายคันถะ ความยินดีพอใจ อภิชฌา หมายถึง เพ่ง เล็ง ต้องการในอารมณ์ทั้งปวง ก็ได้แก่ โลภมูลจิต ๘ ดวง ได้แก่  โลภเจตสิก ที่เกิดในโลภมูลจิต ๘  เป็นสราคจิตที่จะต้องระลึกรู้ ในคันถะ ๔   ได้แก่  อภิ- ชฌากายคันถะ ๑ พยาปาทกายคันถะ ๑  สีลัพพตปรามาสกายคันถะ ๑ อิทัง- สัจจาภินิเวสกายคันถะ ๑

     คันถะ ก็คือ เครื่องผูกไว้  ไม่ให้หลุดไป  ซึ่งเครื่องผูกไว้  โดยสภาพของ เจตสิกแล้ว ได้แก่  โลภเจตสิก ๑  โทสเจตสิก ๑  และทิฏฐิเจตสิก ๑  ถ้าท่าน ศึกษาในเหตุผลว่า ทำไมจึงต่างกับอาสวะ ต่างกับโอฆะ ต่างกับโยคะ