ทบทวนปัจจัย - ฌานปัจจัย

     ต่อไปเป็นปัจจัยที่ ๑๖   ที่จะทบทวน   คือโดยฌานปัจจัย   สภาพธรรมที่เป็นฌานปัจจัย   ได้แก่วิตกเจตสิก ๑   วิจารเจตสิก ๑   ปีติเจตสิก ๑    โสมนัสเจตสิก ๑   เอกัคคตาเจตสิก ๑    และสำหรับเวทนาอีก ๒   คือ โทมนัสเวทนาและอุเบกขาเวทนาก็เป็นฌานปัจจัยด้วย   แต่ว่าสำหรับโลภมูลจิตดวงที่ ๑   ก็ไม่มีโทมนัสเวทนาและอุเบกขาเวทนา    เพราะฉะนั้นก็มีฌานปัจจัย ๕  คือ วิตกเจตสิก   วิจารเจตสิก   ปีติเจตสิก   โสมนัสเจตสิก    เอกัคคตาเจตสิก  

     เท่ากับองค์ฌานทางฝ่ายกุศลใช่ไหม   สำหรับผู้ที่อบรมเจริญสมถภาวนา    แต่ต่างกันที่ว่า   โลภมูลจิต   ทิฏฐิคตสัมปยุตต์   เป็นฌานปัจจัยที่เป็นอกุศล   องค์ธรรมเท่ากัน   ประกอบด้วย   วิตก   วิจาร   ปีติ   โสมนัสหรือสุขเวทนา   แล้วก็เอกัคคตา   แต่ว่าสามารถที่จะเป็นฌานปัจจัยที่เป็นฝ่ายอกุศลได้   เพราะเหตุว่าโลภเจตสิกก็เกิดร่วมกับวิตกเจตสิก   วิจารเจตสิก   โลภมูลจิตดวงที่ ๑   ก็เกิดร่วมกับปีติเจตสิก   โสมนัสเจติสก   และเอกัคคตาเจตสิก   เผาธรรมที่เป็นกุศล


หัวข้อหมายเลข  6248
ปรับปรุง  29 ส.ค. 2558