สัมมาวาจาเจตสิก -- ธรรมที่วิรัติวจีทุจริต

     สำหรับสัมมาวาจาเป็นโสภณเจตสิก วิรัติวจีทุจริต

     นี่ก็แสดงให้เห็นแล้วว่า ทางฝ่ายอกุศล จะมีคำว่า “มิจฉาวาจา” ได้ แต่ไม่มีมิจฉาวาจาเจตสิก แสดงให้เห็นว่า ชีวิตประจำวันอกุศลจิตที่เกิดมีทวาร หรือมีทางของอกุศลนั้นๆ  คือ บางครั้งก็เป็นกายทวาร บางครั้งก็เป็นวจีทวาร ตามกำลังของอกุศล

     วันหนึ่ง ๆ ที่ทุกท่านพูดนี้   ถ้าสติปัฏฐานไม่เกิด   จะรู้ได้ไหมว่า   ขณะนั้นโลภะเป็นปัจจัยให้พูดอย่างนั้น ๆ    หรือว่าโทสะเป็นปัจจัยให้พูดอย่างนั้น ๆ    เป็นปกติเลยใช่ไหม    แต่ว่าเวลาที่เห็นว่า วาจาอย่างนั้นไม่ควรพูด   พูดแล้วเป็นโทษ    พูดแล้วไม่เกิดประโยชน์อะไรทั้งสิ้น   ขณะที่วิรัติทุจริตในขณะนั้น    เป็นเพราะสภาพของปรมัตถธรรมหนึ่ง คือ   สัมมาวาจาเจตสิกเกิดขึ้นวิรัติทุจริต  

     นี่แสดงให้เห็นแล้วว่า   ปกติธรรมดาไม่มีการวิรัติใช่ไหม ?   จะพูดเรื่องอาหารที่อร่อย    ในขณะนั้นจิตอะไร    ที่ทำให้วาจาเช่นนั้นเกิดขึ้น    เป็นทวารของโลภมูลจิต

     เพราะฉะนั้นถ้าขณะใดก็ตามที่จะมีอกุศลที่มีกำลังขึ้น ๆ   จนถึงกับจะทำให้เป็นวจีกรรม   แล้วก็เกิดการวิรัติทุจริตขึ้น   ในขณะนั้นสภาพที่วิรัติทุจริตนั้นเป็นสัมมาวาจาเจตสิก   มิฉะนั้นแล้ว   จะไม่มีธรรมที่จะวิรัติวจีทุจริต    เพราะเหตุว่าเรื่องอกุศล เป็นเรื่องซึ่งเกิดเป็นปกติ   แล้วก็มีทวารที่จะปรากฏทางกาย    ทางวาจา   แต่การที่จะวิรัตินั้นต้องเป็นเพราะโสภณเจตสิกเกิดขึ้น    วิรัติทุจริตในขณะนั้น  

     เพราะฉะนั้นก็จะเห็นได้ว่า   วาจาหรือคำพูดนี้ก็เป็นทางซึ่งเป็นมัคค์   ที่จะทำให้เป็นกรรมที่จะทำให้ไปสู่ผลต่าง ๆ     และการเกิดในที่ต่าง ๆ ได้   

 


หัวข้อหมายเลข  6040
ปรับปรุง  26 ส.ค. 2558