การปลีกตัวหมายความว่าอย่างไร

    ส.     ข้อของการปลีกตัวที่จะศึกษาและปฏิบัติธรรมะในวันหนึ่งๆ ที่ทุกท่านกำลังฟังพระธรรมอยู่ในขณะนี้ เป็นการปลีกตัวแล้ว ถ้าสติระลึกรู้ลักษณะของสภาพธรรมะในขณะนี้ ก็เป็นการศึกษาและปฏิบัติธรรมะแล้ว

     เพราะฉะนั้น ในขณะที่ฟัง สติย่อมเกิดได้ ที่ว่า ปลีกตัวศึกษาและปฏิบัติธรรมะ โดยนัยกลับกันก็คือว่า ขณะใดศึกษาและสติระลึกลักษณะของสภาพธรรมะ ขณะนั้นคือปลีกตัว ไม่จำเป็นคิดว่า มีเวลาจำกัดที่จะต้องปลีกตัว ถ้าเข้าใจความหมายจริงๆ ก็จะรู้ว่า ขณะใดที่กำลังฟังและเข้าใจ ขณะนั้นปลีกจากความติด ความพอใจในรูป ในเสียง ในกลิ่น ในรส ในโผฏฐัพพะ ขณะใดที่สติระลึกลักษณะของสภาพธรรมะพร้อมทั้งปัญญาน้อมพิจารณาศึกษาลักษณะของสภาพธรรมะที่กำลังปรากฏ ขณะนั้นก็ปลีกตัว โดยขณะใดที่ปฏิบัติธรรมะ ขณะนั้นคือการปลีกตัว